نظام آماری کشور ما دچار تشتت و ناهمگونی است. این واقعیتی است که اگر چه برنامههای توسعه اخیر تلاش کردهاند به آن نظمی بدهند، اما در عمل چندان موفقیتی در این حوزه حاصل نشده است. قانون در کشور ما مرکز آمار ایران را متولی رسمی اعلام آمار میداند، اما هنوز هم سایر نهادها در رقابت با این مرکز، به تهیه و انتشار آمار مشغولاند. نمونه بسیار واضح آن، رقابت بانک مرکزی و مرکز آمار ایران در انتشار اطلاعات مربوط به نرخ تورم یا رشد اقتصادی است که در مواردی، کاملا متناقض است. این روند اما در صنعت بیمه، نمود تازهای دارد، به طوری که انتقادهای جدی میتوان به آن وارد کرد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری خرد و کلان، بیمه مرکزی به تازگی آمار عملكرد بازار بیمه در سه ماهه اول سال 1405 را منتشر کرده است. این گزارش بر اساس ارقام «خوداظهاری» شركتهای بيمه در سامانه سنهاب منتشر شده است و نشان میدهد بیمه مرکزی فعلا نمیتواند صحت آن را تایید کند. به عبارت دیگر، بیمه مرکزی اگر چه سامانه سنهاب را در اختیار دارد و بیمهگران دادههای تولیدی خود را در آن ثبت میکنند، اما گویا پالایش این دادهها بسیار زمانبر است. این ادعا را میتوان در شیوه انتشار سالنامه آماری بیمه مرکزی نشان داد. نگاهی به صفحه سالنامه آماری بیمه مرکزی نشان میدهد این سالنامه عموما با چندین ماه تاخیر منتشر میشود.
نمونه دیگر این ماجرا را میتوان در انتشار آمار عملکرد ماهیانه صنعت دید. به عنوان مثال آمار عملكرد بازار بیمه در سه ماهه اول سال 1405، دوم مرداد ماه یعنی 33 روز پس از پایان دوره زمانی منتشر شده است. این نشان میدهد اطلاعات دریافتی از شرکتها چندان به روز نیست و کارشناسان بیمه مرکزی به منظور دستهبندی و شفافسازی آنها به زمان زیادی نیاز دارند، در حالی که با وجود سیستمهای فناوری اطلاعات به روز، چنین فرایندی نباید تا این اندازه زمانبر باشد.
از سوی دیگر، حتی اطلاعات ارائه شده بر مبنای خوداظهار بیمه گران نیز محل تردید است. به عنوان مثال آنچه تحت عنوان حق بیمه تولیدی توسط بیمه گران اعلام میشود، حق بیمه روی کاغذ قرارداد و نه حق بیمه وصولی است.
اما سوال اساسی این است که هدف از انتشار آمار چیست؟ آیا قرار است آمار فقط به نمایش در بیاید یا این که از آن استفاده شود؟ واقعیت این است که آمار باید برنامهریزیها و تحقیقات به کار گرفته شود، در غیر این صورت تنها در گوشه کتابخانهها خواهد ماند.
حالا تصور کنید یک محقق در سال 1405 قصد دارد از اطلاعات صنعت بیمه استفاده کند. با مراجعه به صفحه سالنامه آماری بیمه مرکزی که مرجع رسمی و مورد تایید این اطلاعات است، هم اکنون سالنامه 1403 و قبل آن در اختیار است. طبیعی است که طی ماههای گذشته از آن تاریخ، تحولات گستردهای در صنعت بیمه رخ داده است. شاید به همین دلیل است که پژوهشگران پژوهشکده بیمه نیز به اطلاعات قدیمی استناد میکنند.
به عنوان مثال در گزارش «مطالعه و بررسی تعداد بهینه شرکتهای بیمه در کشور ایران» که پاییز 1404 منتشر شده، به اطلاعات سالنامه آماری 1402 استناد شده است. همچنین گزارش «تاثیر متغیرهای کلان اقتصاد بر شاخصهای کلان صنعت بیمه و پیشبینی آن» که در بهار 1405 منتشر شده است حتی دادههای سال 1403 را نیز دربر ندارد.
حالا میتوان این سوال را مطرح کرد که نظام آماری کنونی صنعت بیمه، چرا این اندازه بهروز نیست؟ چرا با وجود استقرار سیستمهای مبتنی بر فناوری اطلاعات در بیمه مرکزی، هنوز دادهها از طریق خوداظهاری جمعآوری میشوند و چه زمانی قرار است این رویه اصلاح شود؟ آیا اساسا اصلاح نظام آماری برای صنعت بیمه اهمیت دارد؟
کد خبر: 23803
پایگاه خبری خرد و کلان پایگاه خبری خرد و کلان، تازه ترین اخبار حوزه بانک و بیمه و تحلیل ها و گزارش های جدید در این بخش ها را منتشر می کند.



