چهارشنبه , ۲۹ آبان ۱۳۹۸
خانه » ویژه » دیدگاه های چند «مدیر» درباره «حق انتقاد رسانه ها»

دیدگاه های چند «مدیر» درباره «حق انتقاد رسانه ها»

حمید رضا نصیری نژاد – پایگاه خبری خرد و کلان

در روزگاری که ما کار خبرنگاری را شروع کردیم، رسانه ها تعریف کلاسیک و بسته ای داشتند. خبرنگار تقریبا آزادی عملی نداشت. او تنها محتوایی را تهیه می کرد و در اختیار مقام بالاتر از خود قرار می داد. تا زمان انتشار خبر، چند نفری آن را ویرایش، تقطیع، تصحیح و … می کردند و در نهایت آن چیزی که منتشر می شد، گاه صد و هشتاد درجه با آنچه خبرنگار نوشته بود، تفاوت داشت!

در آن دوران تصور ما این بود که می توانیم «باب وود وارد» باشیم، اما در زمانی کوتاه مشخص شد که با ادامه روند موجود تنها می توان «خبر نویس» ماند. گذشت زمان اما فضا را تغییر داد. رسانه های بخش خصوصی توسعه یافتند و خبرنگاران با سابقه توانستند برای خودشان رسانه تاسیس کنند. در ادامه، قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات ابلاغ شد، سامانه کدال در دسترس خبرنگاران اقتصادی قرار گرفت و «پاسخگویی» الزامی شد.

اکنون این رسانه های مستقل هستند که پیشتازند. خبرنگاران این رسانه ها صورت های مالی شرکت ها را رصد می کنند، عملکرد یک مدیر را پیگیری می کنند، فیش حقوقی افراد را تحلیل می کنند، اسناد مرتبط با قراردادها را پیدا می کنند و … فضای امروز جامعه به سمتی رفته که مقامات بلندپایه کشور به «شفافیت» موجود افتخار می کنند و حتی دادگاه های بزرگ مفسدان اقتصادی به گزارش ها و اخبار رسانه ها استناد می کنند.

امروز دادگاه های مربوط به فساد گسترده در «بانک سرمایه» به عنوان یکی از شرکت های تابعه «صندوق ذخیره فرهنگیان» در حالی برگزار و به صدور احکام سنگین علیه متهمان منجر می شود که رسانه های مستقل در افشای بخش هایی از این پرونده نقش مهمی داشته اند.

من همواره معتقدم که این جمله منسوب به پیامبر اکرم (ص) باید سرمشق اصحاب رسانه باشد که فرمودند: احْثُوا فِی‏ وُجُوهِ‏ الْمَدَّاحِینَ‏ التُّرَاب‏؛ به صورت چاپلوسان خاک بپاشید.

در همین فضا و در ایام بزرگداشت روز خبرنگار، با تعدادی از مدیران ارشد فعال در محیط های اقتصادی، چند سوال را مطرح کردم. این سوالات با محور «انتقاد» عنوان شد. پاسخ ها دریافتی طیف جالبی را در بر می گیرد؛ از «ترجیح می دهم به این سوال ها پاسخ ندهم» و «جواب دادن به این سوال ممکن است من را به دردسر بیاندازد» تا «شکایت از رسانه منتقد، حق مسلم ماست!»

این تجربه خواندنی را با مخاطبان رسانه ام به اشتراک می گذارم و قضاوت را به آنها می سپارم.

 

سوال:

۱- آیا به رسانه ها حق می دهید عملکرد سازمان شما را مورد انتقاد قرار دهند؟

۲- اگر پاسخ شما مثبت است، لطفا بفرمایید چه حد و مرزی برای این انتقاد قائلید؟

۳- در صورتی که انتقادهای یک رسانه درباره مجموعه شما وارد نباشد، چه راهکاری برای پاسخ به آن در نظر می گیرید؟

 

پاسخ ها:

 

حجت بهاری فر

مدیرعامل شرکت بیمه ما

 

از نظر اینجانب نقد و انتقاد، حرکتی اصلاح گرایانه است. تردیدی نیست که نقد عملکرد به عنوان عامل اصلاحی به برنامه ریزان و مدیران فرصت بازنگری و واقع نگری همراه با در نظر گرفتن افکار عمومی را می بخشد.

متاسفانه برخی افراد  آن طور که باید و شاید دیدگاه انتقادی را قبول نداشته و سعی می کنند در مقابل آن جبهه گرفته و عکس العمل نشان دهند، در حالی که می توانند در فضایی آرام و منطقی نسبت به پاسخ دهی مناسب به انتقادات اقدام کرده و با شفاف سازی ضمن دفاع از عملکرد و برنامه های خود منتقدین را تبدیل به مشاورانی برجسته کرده و از بروز هرگونه تخریب و شایعه سازی خودداری کنند.

من معتقدم نباید از انتقاد بترسیم و باید به پیشواز آن برویم. همیشه این را بیاد داشته باشیم که نقد پذیری به مراتب ارزشمندتر از نقد است، زیرا این گونه بازخوردها، موجب می شود به روش های نو و کامل تری برای ارائه خدمات برسیم.

منتقدین نیز باید توجه داشته باشند که نقد با هجو، تهمت، حمله و … متفاوت است و به طور کامل اقدامات تخریبی در میدان نقد نمی گنجد.

متاسفانه در سال های اخیر، رسانه ها به جای اعتماد سازی و ترویج فرهنگ بیمه، بیشتر از قبل در راستای تخریب و سلب اعتماد از صنعت بیمه برآمده اند. چنانچه سیل اخیر را یک امتحان برای صنعت در نظر بگیریم، صادقانه اعلام می کنم که صنعت بیمه سربلند بیرون آمده است. در زلزله دلخراش کرمانشاه، شرکت های بیمه بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان خسارت پرداخت کردند، اما متاسفانه بازخورد رسانه‌ای مطلوبی در این خصوص صورت نگرفت و درباره برآوردهای خسارت صنعت بیمه نیز بزرگنمایی شد.  در پرداخت خسارت بیمه های اتومبیل نیز به جای انعکاس خدمات صنعت بیمه، نقاط ضعف بزرگنمایی می شود و بیشتر خبرهای منفی به جای اخبار مثبت منعکس می شود.

به نظر بنده بهترین رویکرد در این گونه موارد (انتقادهای ناوارد) این است که با دعوت از صاحب نظران و  منتقدین در خصوص موضوع مورد نقد به بحث و تبادل نظر پرداخته و به نقطه نظر واحد برسیم. بسیار اتفاق می افتد که در حین کار اشتباهاتی مرتکب شویم. عاقلانه ترین کار این است که به جای حمله به منتقد، اشتباهاتمان را اصلاح کنیم و اگر کارمان خوب و پسندیده است، با برخورد منطقی و توضیحات روشن نظر منتقدین را تغییر دهیم.

 

 مینا ساعتچی

مدیر روابط عمومی پژوهشکده پولی و بانکی

اگر نقد منصفانه و بدون غرض باشد، تلنگری برای ارتفای سطح بهره وری سازمان می شود.
نقد منصفانه و بدون ایجاد حاشیه خاص و تنها با هدف بهبود وضعیت شرایط، بهترین حد و مرز برای نقد است.
توضیح به رسانه مذکور و ارائه ادله کافی به اربابان جرائد، راهکار پاسخ به رسانه منتقد است.

 

مسعود حجاریان

عضو کمیته صیانت از شرکت های بیمه

به نظر من انتقاد رسانه ها باید متکی بر خواست واقعی جامعه باشد. سازمانهای دولتی و عمومی باید همواره تحت پایش رسانه ها بوده و مسئولین آنها باید پاسخگوی عملکرد خود باشند. اما پرسشگری درست هم اهمیت زیادی دارد. رسانه ها هم باید نسبت به ادای مسئولیت های اجتماعی خود متعهد و متخصص باشند.

 

فرید میرموسوی

مدیر روابط عمومی شرکت بیمه دی

نقد باید منصفانه و بر مبنای اطلاعات منتشر شده توسط واحدهای نظارتی باشد. راهکار من برای مواجهه با انتقادی که وارد نیست، شکایت به مراجع قضایی است.

 

جواد گودرزی
معاون روابط عمومی بیمه مرکزی

هر رسانه ای در چارچوب قوانین و مقررات کشور و بنا به رسالت، خط مشی انتخاب شده و رویکردها و کارکردهای خود، حق دارد هر فرد یا سازمانی را مورد نقد قرار دهد. این انتقاد منطقا باید دارای داربست و مبنای اصولی باشد، موضوعی ویژه را به صورت خاص تبیین کند و مطابق با اصول منطقی مطالب خود را منعکس کند.

انتقاد باید منطقی باشد. منتقد دلایل و مستندات قوی داشته باشد و مهم تر از همه بر مفهوم مورد انتقاد تسلط کافی داشته باشد و تا از یک موضوع مطمئن نباشد، آن را بی رحمانه به نقد نکشد. هر چند در نگاه علمی، نقد همیشه سلبی نیست و می تواند ایجابی هم باشد.

در صورتی که انتقادهای یک رسانه وارد نباشد، پاسخ به همه مطالب مبهم منعکس شده در رسانه مطابق با شاخص ها و سنجه های مختلفی مانند فراگیری رسانه، تیراژ/ کاربران رسانه، تاثیر گذاری، نوع مطلب و… انجام می شود.

بر این اساس ابتدا مطلب منعکس / منتشر شده حلاجی و سپس درباره شیوه پاسخگویی تصمیم گیری می شود.

این شیوه ها می تواند از طریق پاسخگویی مستقیم از طریق نوشتن مطلب، هماهنگی انجام گفت و گو با فرد یا افراد مسلط، نوشتن مطلبی با موضوع دیگر و گریز به مطلب ( نقد ) منتشر/ منعکس شده و یا تکنیک های دیگری انجام شود.

حتی ممکن است تصمیم به عدم پاسخگویی باشد و در برخی موارد هم می توان پاسخ به نقد منتشر شده را در رسانه دیگری منعکس کرد.

اگر انتقاد و یا مطلب منتشر شده وارد نباشد نیز متناسب با شیوه های بالا عمل می شود یا با رسانه مورد نظر برای اصلاح مطلب مذاکره می شود. با توجه به سیاست های پیش بینی شده، تلاش می شود به هیچ وجه حذف مطلب توصیه نشود، مگر اینکه رسانه مورد نظر با مذاکره به این نتیجه برسد تا آن مطلب را حذف کند و یا در رسانه های چاپی نسبت به اصلاح و عذرخواهی از مخاطبان اقدام کند.

 

آرام رشیدی

معاون پشتیبانی و امور اقتصادی شرکت بیمه نوین

من با نقد صحیح موافقم. برای انتقاد هم حد و مرز خاصی قائل نیستم، فقط نقد بایستی به دور از حب و بغض و بر اساس اطلاعات درست و صحیح باشد.

هم.چنین از روش تکذیبه و شفاف سازی و ارائه اطلاعات صحیح به انتقادهای غیر واقعی پاسخگو خواهم بود.

 

سعید گیوه چی

مدیر بیمه های عمر و زندگی شرکت بیمه معلم

رسانه حق انتقاد دارد و باید این کار را با بررسی دقیق و همه جوانب همراه با پاسخ های تحلیل شده و دلایل سازمان ارائه دهد. به نظرم باید شفاف سازی صورت بگیرد. شخص انتقاد کننده باید حتما اطلاعاتی از موضوع داشته باشد و خدایی نکرده یک طرفه به قاضی نرود.

عموما اگر انتقاد تخریبی باشد یا بر پایه قسمتی از اطلاعات باشد، دیگر با پاسخ گویی هم تخریب را نمی توان اصلاح کرد. در مجموع رسانه ها از جمله تلویزیون و روزنامه را مناسب می دانم.

 

مدیر روابط عمومی یک شرکت بیمه (که نخواست نامش فاش شود!)

انتقاد یکی از کارکردهای اصلی هر رسانه ای علی الخصوص رسانه های خبری است. در صورتی که انتقاد با معنی واقعی خود به کار گرفته شود و با قصد تسویه حساب های شخصی، ایراد گرفتن و خدای ناکرده بد نام کردن فرد یا سازمانی صورت نپذیرد، کاملا با آن موافقم.

تعاریف و مرزهای انتقاد بایستی کاملا رعایت شود و انتقاد سازنده و واقعی باشد تا موجب تغییر در مسیر بهبود شود.

حد و مرز انتقاد آنجاست که بر اساس واقعیات، آمار دقیق و بدون قصد و غرض خاصی انجام شود. متاسفانه امروز به دلیل آزادی فضای مجازی، بسیاری از انتقادها جای خود را به تخریب افراد و سازمان ها داده و تعمیم های ناروا و نادرست از یک موضوع جزئی به کل یک سازمان و خراب کردن وجهه سازمان یا فردی، جای انتقاد سازنده را گرفته است.

مطمئنا هر سازمانی جای برخی انتقادات خواهد داشت، اما طرز بیان این انتقادات با حمله کردن به یک سازمان بسیار متفاوت است. انتقاداتی که با پیشنهاد سازنده و جایگزین همراه باشد مطلوب است، چرا که گفتن هر حرف و سخنی در رسانه مانند آبی است که جاری شده و جمع کردن آن کار آسانی نیست. بسیاری از روندهای بهبود در سازمان ها از جرقه یک انتقاد و درست و به جا آغاز شده و نتایج بسیار درخشانی را به همراه داشته است.

مرزهای بین نقد و تخریب را اصحاب رسانه به درستی می توانند تشخیص دهند و آن را در گفتار و نوشتار خود به خوبی به کار گیرند. به نظر بنده همه موافق نقد سازنده هستند.

در مواجهه با انتقادی که وارد نیست، باید بگویم به رسانه ارتباط دارد که ما چگونه به او پاسخ بدهیم یا چه راهکارهایی داشته باشیم. نوع مواجهه، بسته به سطح رسانه ها و گستردگی فعالیت و دربرگیری آنها با یکدیگر متفاوت است و اصولا رسانه های گسترده تر و با دربرگیری وسیع تر، اثرگذاری بالاتری نیز دارند و طبیعتا حرفه ای تر هم عمل می کنند.

اگر نقد واقعی و با آمار و ارقام درست و مستندات صحیح باشد، پاسخ درخور آن بایستی داده شود و البته وعده بهبود واقعی هم باید داده شود. نقد واقعی باید با پاسخ واقع بینانه همراه شود، اما متاسفانه گاهی نقد مغرضانه است و از واقعیات فاصله دارد. همین موجب می شود با یک پاسخ منطقی و حساب شده، به اعتبار سازمان خود بیافزاییم.

در مواردی هم کسانی هستند که با تخریب یک سازمان یا انتقادات و سخن پراکنی های غیرواقعی برای یک سازمان در فکر کسب اعتبار برای خودشان یا کسب شهرت برای رسانه خودشان هستند. تجربه نشان داده شاید در مقطع کوتاهی این کار جواب گو باشد، اما هیچ گاه برای یک رسانه چنین سیاستی ادامه دار نخواهد بود و موجبات حذف آن رسانه را فراهم خواهد کرد.

به نظر من پاسخ ندادن به چنین رسانه ای و انتقاداتی که از سر غرض ورزی مطرح می شوند بسیار بهتر خواهد بود. نادیده گرفتن افرادی که در لباس خبرنگار و رسانه، رسالت اصلی و واقعی رسانه ها را زیر سوال می برند، بسیار مهم است و روابط عمومی باید از اعتبار بخشیدن به چنین افراد و رسانه هایی صددرصد خودداری کند.

 

مهدی جمشیدیان

مدیر روابط عمومی شرکت بیمه ملت

یکی از وظایف و حقوق مسلم رسانه ها، بررسی عملکرد سازمان ها و نهادها و همین طور انتقاد از نحوه فعالیت آنهاست و اساساً رسانه ای که نقد را در دستور کار خود نداشته باشد، کارکرد خود را از دست داده است.

در صورتی که نقد و انتقاد در چارچوب صحیح و بر اساس اسناد و مدارک مستدل و مستند صورت بگیرد، موجب جلوگیری از تصمیمات اشتباه و حرکت سازمان ها و نهادهای اجرایی در مسیر حق و عدالت خواهد شد، اما متاسفانه بعضاً شاهدیم معدود افرادی که شناخت صحیحی از رسانه ندارند، با انتشار اخبار غلط و نادرست سعی در اعمال فشارهای غیرمنطقی برای رسیدن به اهداف شخصی خود دارند که این گونه رفتارها در تناقض آشکار با ماهیت رسانه است.

در صورتی که انتقادی از سوی رسانه ها صورت گیرد و مسئله طرح شده صحیح باشد، تلاش می کنیم موضوع را به مدیریت ارشد انتقال دهیم تا موضوع مورد نظر بررسی و اصلاح شود، اما اگر انتقادی وارد نباشد سعی می کنیم با تعامل و ارسال اطلاعات لازم در مورد آن انتقاد، وی را نسبت به ابعاد دیگر ان موضوع آگاه کنیم و معمولاً به دنبال رفتار سلبی در چنین مواردی نیستیم.

 

مصطفی زندی

مدیرکل روابط عمومی بیمه مرکزی

انتقاد را حق رسانه می دانم، چرا که به اندازه عملکرد هر سازمانی، می تواند نظر و نقد وجود داشته باشد.

انتقاد اگر وارد باشد، باید اصلاح صورت گیرد و اگر وارد نباشد، دیگر نامش انتقاد نیست و به نظرم تخریب است، چون ناشی از عدم بررسی درست و دقیق صورت گرفته است. انتقاد ناشی از بررسی درست و دقیق عملکرد یک سازمان است در غیر این صورت نام دیگری باید بر آن نهاد.

 

یونس مظلومی

مدیر عامل شرکت بیمه تعاون

رسانه ها آینه تمام قد عملکرد سازمانها هستند. آنها به مدیر سازمان بازخورد می‌دهند. مدیران می‌توانند نتیجه عملکرد خود را از طریق رسانه ها متوجه بشوند، بنابراین من نه تنها به آنها فرصت انتقاد می‌دهم، بلکه باید از آنها ممنون نیز باشم، چرا که اگر بخواهم بازخورد بیرونی جامعه در مورد سازمانم را بدانم، باید هزینه های هنگفتی را به موسسات نظر سنجی و یا موسسات تحقیقات جامعه پرداخت کنم، در حالی که رسانه های منتقد عملکرد، به صورت رایگان این کار را برای شما انجام می‌دهند.

بازخوردی که رسانه‌ها در خصوص عملکرد یک سازمان می‌دهند، به مدیر سازمان کمک می‌کند که بتواند نقاط ضعف سازمان خود را از بین برده و نقاط قوت آن را تقویت کند.

انتقاد حد و مرزی ندارد و رسانه می‌تواند عملکرد سازمان و یا مدیر را بر اساس برداشت خود از موضوع مورد نقد قرار دهد. تا مادامی که به جای نقد و انتقاد از عملکرد به تهمت و افترا و یا نشر اکاذیب رو نیاورده باشد، قطعا مجاز خواهد بود.

نکته مهم آنجاست که عده قلیلی از دوستان رسانه اقدام به تهمت و افترا و نشر اکاذیب در مورد یک مدیر یا یک سازمان می کنند که قطعا نمی توان اسم این نوع اقدامات را نقد یا انتقاد قلمداد کرد.

به نظر من لازم نیست حتما انتقاد وارد باشد. به هر حال یکی از مهمترین وظایف مدیران، تصمیم گیری است. یک مدیر ممکن است تصمیمی بگیرد که از دید یک رسانه آن تصمیم درست نباشد، ولی حتما مدیر بر اساس برداشت خود از صرفه و صلاح سازمان آن تصمیم را گرفته است.

طبیعی است که در اینجا اختلاف نظر بین تحلیل گر رسانه و مدیر وجود دارد، بنابراین هیچ الزامی وجود ندارد که انتقاد وارد باشد یا نباشد. رسانه ها بر اساس اصل آزادی بیان می‌توانند نظر و تحلیل خود را از عملکرد یک مدیر یا یک سازمان بیان کرده و آن را نقد کنند.

 

شعیب نظری

مدیر روابط عمومی شرکت بیمه آرمان

کاش به جای استفاده از واژه انتقاد، عبارت نقد را بکار می بردید، چرا که از نقد تا انتقاد تفاوت از زمین تا آسمان است.

وظیفه رسانه، نقد است نه انتقاد، چرا که نقد، دیدن نقاط قوت و ضعف به صورت همزمان است و هدف از آن بهبود در وضعیت و رسیدن به کمال است و کمتر رنگ و بوی تخریب و ایراد اشکال به خود می گیرد.

نقد به رشد و تعالی سازمان کمک می کند، اما انتقاد خیر! انتقاد در واقع پرداختن به قسمت سیاه و زوایای منفی پدیده هاست و هدف نهایی آن سنگ اندازی و جهت گیری منفی در مقابل عملکرد و اندیشه های سازمان است.

بنده به شخصه از نقد منصفانه استقبال می کنم، ولی نه تنها انتقاد را قبول ندارم، بلکه از نظر بنده رسانه ای که صرفا در پی انتقاد است، از چارچوب وظائف ذاتی رسانه خارج است.

اصولا نمی شود در این خصوص حد و مرزی قائل شد که یک رسانه تا چه اندازه می تواند به حوزه نقادی از عملکرد یک سازمان وارد شود. نقادی به واقع بیش از آن که به مخاطب وابستگی داشته باشد، به وزن و جایگاه رسانه ارتباط پیدا می کند.

این گونه نیست که برخی افراد به صرف راه اندازی یک سایت و یا یک کانال در اپلیکیشن های اجتماعی خود را صاحب حق فرض کرده و به خود اجازه دهند آسمان را به زمین بدوزند و یا زمین را به آسمان.

نقادی از حوزه تخصصی و با تکیه بر بار و بنیه علمی و نشأت گرفته از تجربه اگر باشد، یک مساله است و چنانچه دستاویزی برای جنجال آفرینی، غوغا سالاری و به قصد و نیت دیده شدن قرار گیرد مساله ای دیگر. قطعا ما هیچ گاه نردبان ترقی این دست افکار نخواهیم شد.

شک نداشته باشید این روزها در بسیاری از موارد نقدها وارد نیست. این را به صورت کلی عرض می کنم، نه در خصوص سازمان ما و یا هر سازمان دیگری. چرا؟! چون بعضاً نقاد از بیرون سازمان نظاره گر است و گاه اخبار و اطلاعات غلطی را از طرف عناصر ناراضی درون سازمان دریافت می کند که از ریشه مساله دارد.

نقادی که یک طرفه به قضاوت بنشیند، بی شک رأی منصفانه ای هم صادر نخواهد کرد. بنده رسانه را چیزی جدای از اخلاق و انصاف و عدل نمی بینم. رسانه ای که جانب عدالت را رعایت می کند، رسانه ای که اخلاق را سرلوحه کار خود قرار می دهد، رسانه ای که ثابت کرده است منصف است، هر حرفی که بزند و هر نقدی که داشته باشد، چه بسا تلخ و ناخوشایند باشد هم به دل و جان مخاطبش خواهد نشست.

 

سروش صاحب فصول

رئیس اداره روابط عمومی شاپرک

 

۱. بله کاملا
۲. هیچ حدی
۳.توضیح به رسانه

* کد خبر: 10948

این را نیز بررسی کنید

این همه تبلیغات برای شرکت بیمه با سطح توانگری «دو»؟!

گزارش تفسیری مدیریت دوره مالی ۶ ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۳۹۸ شرکت بیمه معلم …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *