سه شنبه , ۱۱ آذر ۱۳۹۹
خانه » بانک » الزام ساماندهی سنت قرض الحسنه

الزام ساماندهی سنت قرض الحسنه

محمد حسین حسین زاده
مدیر عامل بانک قرض الحسنه رسالت

۲۰۱۵۰۵۰۹۰۹۳۴۱۷۶۴۸

با توجه به شرایط حاکم بر اقتصاد کشورمان طی یک دهه گذشته، قدرت خرید و معیشت بسیاری از مردم، بازرگانان و فعالان اقتصادی بسیار کاهش یافته است به طوری که برای انجام امور خود به سوی گرفتن قرض، وام و یا حتی نزول پول می روند. از سویی دیگر برخی از مساجد، انجمن های خیریه و محافل دوستانه به منظور رفع مشکلات اقتصادی خود و یا آشنایان، اقدام به ایجاد صندوقی کرده و وام قرض الحسنه با کارمزد ناچیز و یا بدون کارمزد، پرداخت می کنند.
موضوع سخن درباره بخش دوم یعنی شیوه اجرا و ارائه وام قرض الحسنه است که در چشم اندازی کوتاه مدت آسیب های بسیار گزاف را به بدنه اقتصاد و صنعت بانکداری کشورمان وارد خواهد ساخت. باید این نکته را توجه داشت که سنت قرض الحسنه، تنها در جمع آوری مبلغ پول، نزد معتمد و یا مکانی امن خلاصه نمی شود؛ بلکه نظام مند بوده و باید در چارچوب فضا و رویکردی اقتصادی جمع اوری، مصرف و ایفای نقش کند. از این روست که عنصر بانکداری اجتماعی یا بانکداری قرض الحسنه در صنعت بانکداری کشورمان در قالب قوانین جمهوری اسلامی ایران، ایجاد شده و علاوه بر ارائه خدماتی که در محل ارائه می دهد؛ حوزه قرض الحسنه را فعال می کند.
لازم به ذکر است که هیچ شخص خیرخواهی موضوع سنت قرض الحسنه را رد نمی کند اما بانک، امکاناتی دارد که هرگز در اختیار مساجد، انجمن ها، محافل، سازمان ها و… قرار داده نمی شود و همین نکته عدم بهره مندی و بهره وری خیرین و وام گیرنده را منجر خواهد شد.
بانکی که در قالب قرض الحسنه فعالیت دارد؛ برای مشتریان خود زیرساخت هایی را فراهم کرده که هم منافع اقتصادی طرفین را مد نظر قرار داده است و هم فرهنگ قرض الحسنه را رشد می دهد. از سویی دیگر شیوه و عقود جدید بانکی به شمار می رود که ساماندهی فضای مالی و ابزار جدید مبادلاتی همچون کارت بانکی، اینترنت بانک و… را در اختیار دارد.
از منظری دیگر این ابزارها می تواند برای صنعت بانکداری در قالب خدماتی باشند که می توانند خلق پول کنند و در وقت خود به منابع قرض الحسنه تزریق شوند.
بنابر این بانک قرض الحسنه به منظور توسعه و ترویج این سنت الهی، علاوه بر ابزار بانکی، از منابع پس انداز مردمی نیز استفاده کرده و با آن در فعالیت های اقتصادی وارد می شود. به همین منظور و با در نظر گرفتن کارمزد ۲ درصدی وام پرداختی قرض الحسنه بهتر است که شیوه اجرایی این سنت الهی ساماندهی و منابع قرض الحسنه در بانک قرض الحسنه تجمیع گردد تا با ضوابط قانونی و بانکی به مصارف اصلی و برحق خود برسد.

اگر بر سیستم و عملکرد صنعت بانکداری اشراف داشته باشیم در خواهیم یافت که کارمزد ۲ درصدی از سود در نظام بانکی بسیار ناچیز و بی تاثیر خواهد بود اما در چرخش نقدینگی، رفاه اقتصادی و… بسیار تاثیر گذار است.
هم اکنون تخصیص اعتبار قرض الحسنه برای فعالان اقتصادی به دلیل ناچیز بودن سرمایه تنها به مشاغل خرد تخصیص می یابد؛ اما در برخی از کشورهای اسلامی به دلیل ساری، جاری و هدفمند بودن سنت قرض الحسنه، این نوع بانک ها با اعتبار قابل توجهی رو به رو بوده و اغلب سرمایه و اعتبار خود را به منظور بالا بودن قدرت مالی، در طرح های ملی وارد می سازند و از آنجایی که هرچه سرمایه گذاری بیشتری شود؛ بیشترین آورده نیز عاید می شود.
این رویکرد در کشور ما به منظور تحقق و اجرا، راه بسیار طولانی در پیش دارد و امروزه تنها به تامین منابع مشاغل خرد اکتفا کرده است و با تناسب به شغل، نوع خدمات، میزان کادر و پرسنل به آنان وام و تسهیلات ارائه می شود.
هرچند که بانک های قرض الحسنه از نظر شرعی تا حدی مجاز، اختیار دارند تا کارمزد اخذ کنند اما تلاش دشه تا این کارمزد تا حد ممکن پایین ترین و کمترین میزان موجود باشد و اخذ کارمزد به ارائه خدمات سوق داده شود. با توجه به هزینه های بانکداری این ۲ درصد تنها می تواند حقوق کارمندان و هزینه های جاری را پوشش دهد و از آنجایی که فعالیتی اقتصادی باید توجیه سودآوری داشته باشد.

باید برای آن نیز چاره ای اندیشید و با توجه به اینکه بانک قرض الحسنه دارای حساسیت های خاص در ورود نقدینگی به جهت سرمایه گذاری است؛ بهترین راه کسب درآمد را می توان در توسعه نظام خدماتی دید.
با توضیحات ذکر شده شاهد یک چرخه ای در فعالیت بانک های قرض الحسنه ای هستیم که فرهنگ سازی و توسعه زیر ساخت های آن به عنوان حلقه های یک زنجیر به شمار می روند. اگر سنت قرض الحسنه که هم اکنون در جامعه مرسوم و مصرفی، شده است؛ همچنان بدون نظارت ، توسعه پیدا کند؛ این نقدینگی و سرمایه بدون هدف به انحراف برده می شود و از گردونه اقتصاد حتی نه در سطح ملی بلکه در سطح خرد نیز خارج می شود.
اگر سنت قرض الحسنه هدفمند شده و اهداف آن در اذهان عموم تبیین و شفاف سازی شود؛ قطعا و با مد نظر قرار دادن آموزه های اخلاقی و دینی که مردم ایران اسلامی همواره بر آن تمکین دارند؛ سرمایه ای جمع آوری خواهد شد که می تواند در بازه زمانی مشخصی بر نرخ سود بانکی نیز تاثیر گذاشته و آن را کاهش دهد.
قطعا ترویج این سنت دینی می تواند در توسعه و ایجاد بانکداری اسلامی عاملی اثر گذار و تسریع کننده باشد. ازاین رو توجه به برخی از مفاد و عقود اسلامی که در مباحث بانکداری اسلامی ایجاد چالش می کند را می توان کمرنگ تر دیده و بر ترویج و هدفمند شدن سنت قرض الحسنه همت و انرژی بیشتری گذاشت و در ساماندهی بانکداری اسلامی به عنوان یک میسر میانبر از آن استفاده کرد.

* کد خبر: 4092

این را نیز بررسی کنید

ایران زمین

افزایش قابل توجه وصول مطالبات غیرجاری در بانک ایران زمین

بانک ایران زمین توانسته است با اعمال سیاست های کنترلی و افزایش تحرک در حوزه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *